ဒန္ေပါက္ေခၚ ဘရာနီ

ဒန္ေပါက္ေခၚ ဘရာနီ (သို႔) biriani၊ berianiသည္ ထမင္းအမ်ိဳးအစား ေတာင္အာရွမွ စားဖြယ္ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ျပီး ဟင္းခတ္အေမႊး အၾကိဳင္မ်ား၊ အသား အမ်ိဳးမ်ိဳးႏွင့္ အရြက္ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ အဓိကခ်က္လုပ္သည္။ အီရန္ႏိုင္ငံတြင္ စတင္ေပၚေပါက္ခဲ့ေသာ္လည္း^[1] မူဆလင္ ခရီးသြားမ်ားႏွင့္ ကုန္သည္မ်ားေၾကာင့္ ေတာင္အာရွႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ပ်ံံ႕ႏွံေရာက္ရွိ လာျခင္းျဖစ္သည္။ အိႏၵိယ၊ ပါကစၥတန္၊ သီရီလကၤာ၊ အီရန္၊ အီရတ္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ အာဖဂန္နစၥတန္၊ ျမန္မာ၊ မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ စကၤာပူ ႏွင့္ ထိုင္း စသည့္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဒန္ေပါက္မွာ လူၾကိဳက္မ်ားေသာ အစားအစားတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။ မူရင္း ဘရာနီဟူေသာ အမည္မွာ ပါရွန္ဘာသာ beryā(n)(بریان) မွဆင္းသက္ လာျခင္းျဖစ္ျပီး အေၾကာ္(သို႔)ျပဳတ္ေၾကာ္ ဟုအဓိပၸယ္ရသည္။^[2]အခ်ိဳ႕ကမူ မခ်က္ခင္ ေၾကာ္ျခင္း ဟုလည္း ဆိုသည္။^[3]

[ျပင္ဆင္ရန္​] အသံုးျပဳေသာပစၥည္းမ်ား

ဒန္ေပါက္ခ်က္လုပ္ ရာတြင္ ေယ်ဘူရ အသံုးျပဳေသာ ပစၥည္းမ်ားမွာ ဘာစ္မတီဆန္၊ ဂီးေထာပတ္၊ ပဲစိမ္း၊ ပဲ၊ ဇီရာေစ့၊ ဖာလာေစ့၊ ေလးညွင္းပြင့္၊ သစ္ၾကပိုးေခါက္၊ ကရေဝးရြက္၊ နံနံပင္၊ ပူဒီနာရြက္(mint)၊ ဂ်င္း၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ တို႔ျဖစ္ၾကသည္။ အရည္အေသြးျမင့္ ခ်က္လုပ္ရာတြင္ ကံုကုမံ(saffron) အမည္ရွိ ဟင္းခတ္အေမႊးအၾကိဳင္ ကိုအသံုးျပဳသည္။ သက္သက္လြတ္ မဟုတ္ေသာ ဒန္ေပါက္မ်ားတြင္ အသားအျဖစ္ အမဲသား၊ ၾကက္သား၊ ဆိတ္သား၊ သိုးသား ႏွင့္ ပုဇြန္တို႔ကိုပါ သံုးၾကသည္။ ဒန္ေပါက္ကို ခ်ပ္တနီး၊ မက်ည္းအခ်ဥ္ရည္၊ ဒိန္ခ်ဥ္ဟင္း၊ အျခားအိႏၵိယ အခ်ဥ္ဟင္းအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ခရမ္းသီးခ်က္ႏွင့္ ၾကက္ဥျပဳတ္ တို႔ျဖင့္ တြဲဖက္စားသံုးေလ့ ရွိၾကသည္။ ဒန္ေပါက္ႏွင့္ pullaoတို႔၏ အဓိကကြဲျပားပံုမွာ၊ ထမင္းႏွင့္ အသံုးျပဳပစၥည္းမ်ားကို ခြဲျခားခ်က္ျပဳတ္ ျခင္းႏွင့္ အတူတကြ ခ်က္ျပဳတ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္။

[ျပင္ဆင္ရန္​] ဒန္ေပါက္အမ်ိဳးမ်ိဳး

သီရိလကၤာၾကက္သားဒန္ေပါက္

အီရတ္ဒန္ေပါက္

အီရန္ႏိုင္ငံတြင္ ဒန္ေပါက္မွာ Isfahanျမိဳ႕ထြက္ အစားအစားျဖစ္ျပီး ႏုပ္ႏုပ္စင္း ထားသည့္ သိုးသားႏွင့္အဆုတ္မီးဖုတ္ တို႔ကို အထူးျပဳလုပ္ထားသည့္ ဒယ္အုိုးျပားျဖင့္ ခ်က္လုပ္သည္။ ထို႔အျပင္ ဒန္ေပါက္အား "nan-e taftton"အမည္ရွိ ေပါင္မုန္႔ျဖင့္ပါ တြဲဖက္စားေလ့ရွိသည္။

ပါကစၥတန္ႏွင့္ အိႏၵိယေျမာက္ပိုင္းတို႔ရွိ ကရာခ်ီျမိဳ႕ႏွင့္ လားဟိုျမိဳ႕တုိ႔တြင္ ၾကက္သားဒန္ေပါက္မွာ အထူးေရပန္းစားသည္။^[4] အိႏၵိယ Awadh ဒန္ေပါက္တြင္ အာလူးပါ ပါဝင္ျပီး၊ Sindhi ဒန္ေပါက္မွာ ပါကစၥတန္ႏို္င္ငံတဝွမ္းတြင္ စားသုံးၾကသည္။ အိႏၵိယေတာင္ပိုင္း မလာဘာေဒသ၏ မလာဘာၾကက္သား ဒန္ေပါက္မွာလည္း အျခားေဒသမ်ားတြင္ပါ ေက်ာ္ၾကားသည္။ ထို႔အျပင္ သက္သက္လြတ္ဒန္ေပါက္အား Tahiriဟုေခၚျပီး အိႏၵိယႏွင့္ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံရွိ ေနအိမ္မ်ားတြင္ ခ်က္ျပဳတ္စားသံုး ၾကသည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံရွိ ထမင္းဆိုင္မ်ား အားလံုးလိုလိုတြင္ ၾကက္သားႏွင့္ သိုးသားဒန္ေပါက္ ေရာင္းခ်ၾကသည္။

ျမန္မာႏို္င္ငံတြင္ ဒန္ေပါက္ထမင္းကို ဘာစ္မတီဆန္အစား ျပည္တြင္းျဖစ္ ဆန္ျဖင့္ခ်က္လုပ္သည္။ အျခားဒန္ေပါက္မ်ားႏွင့္ မတူသည့္အခ်က္မွာ ၾကက္သားအား ထမင္းႏွင့္ တပါတည္း ေရာ၍ခ်က္လုပ္ျပီး သီဟို႒္ေစ့နွင့္ စံပ်စ္သီးေျခာက္ တို႔ကိုလည္း အသံုးျပဳျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ ဒန္ေပါက္ထမင္းကို ၾကက္သြန္၊ သခြါးသီး၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး တို႔ျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားေသာ အခ်ဥ္သုပ္ ျဖင့္တြဲဖက္ စားသံုးေလ့ ရွိသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဒန္ေပါက္ထမင္းသာ သီးသန္႔ေရာင္းခ်ေသာ ဆိုင္ေျမာက္မ်ားစြာ ရွိျပီး၊ ယင္းတို႔အနက္ နီလာဒန္ေပါက္၊ ၾကက္လွ်ာစြန္း ဒန္ေပါက္တို႔မွာ အထူးထင္ရွားသည္။ ထို႔အျပင္ အလွဴပြဲ၊ ရွင္ျပဳ၊ ဆြမ္းေကြ်း စသည့္ဘာသာေရး၊ လူမႈေရး အခမ္းအနားမ်ားတြင္လည္း ဒန္ေပါက္ေကြ်းသည့္ ဓေလ့ရွိသည္။

ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ ဒန္ေပါက္မွာ ထုိင္းမူစလင္ ဟင္းလ်ာအျဖစ္ ထင္ရွားသည္။