ဗိသုကာပညာ

From Myanmar Online Encyclopedia

Jump to: အညႊန္း​, ရွာေဖြရန္​

လူတို ့၏ ခိုလံႈမႈအတြက္ အေဆာက္အအံုမ်ား ေဆာက္လုပ္ေရး ၌ အေဆာက္အအံုပစၥည္းမ်ားနွင့္ ရာသီဥတု ကာကြယ္မႈမ်ား၊ ေနေရး၊ စားေရး၊ အိပ္ေရး စသည္မ်ားကို မိမိတို ့၏ ဘာသာအယူ၀ါဒနွင့္ လူမ်ိဳးရိုးရာ ထံုးတမ္းစဥ္လာအရ ဦးစီး၍ တည္ေဆာက္သူကို ဗိိသုကာ ဟု ေခၚၾက၍ ယင္းသို ့ တည္ေဆာက္မႈပညာကို ဗိသုကာပညာ ဟုေခၚသည္။
လူတို့ခိုလံႈမႈမ်ားတြင္ အေရးအႀကီးဆံုး အေဆာက္အအံု မွာ ေနအိမ္မ်ားျဖစ္ၾက၏ ။ လူတို ့သည္ အရိုင္းဘ၀၌ သဘာ၀အေလ်ာက္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ေက်ာက္ဂူႀကီးမ်ားကို ရွာ ေဖြ ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္ ။ အသိဥာဏ္ တစတစ တိုးပြားလာေသာအခါ၊ သားရဲတိရစာၦန္တို ့၏ ေဘးအႏၱရာယ္မွ လံုျခံဳရန္၎ ၊ ေန၏ အပူရိွန္၊ မိုးေပါက္နွင္းခဲတို ့၏ အေအးဒဏ္တို ့ ညွဥ္းပန္းနွိပ္စက္ျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္၎ သူတို ့၏ ဥာဏ္စြမ္းျဖင့္ ေနအိမ္မ်ားကို ၾကံစည္ေဆာက္လုပ္ခဲ့ရာမွ အစျပဳ၍ ဗိသုကာပညာေပၚထြန္းလာခဲ့သည္ ။ လူတို့သည္ ဂူမ်ားတြင္ ခိုေအာင္းေနထိုင္စဥ္ အခါမွစ၍ မိမိတို့၏ ဂူမ်ားတြင္ အနုပညာရပ္မ်ားကို ေဖာ္ျပခဲ့ၾကေလရာ ယခုတိုင္ ေက်ာက္ဂူနံရံမ်ားတြင္ ေတြ ့ရိွနိုင္သည္ ။ ဤကား ဗိသုကာပညာျဖင့္ စတင္ အမႊမ္းတင္ျခင္းျဖစ္သည္ ။
နိုင္ငံတနိုင္ငံ၏ ဗိသုကာ အနုပညာ လက္ရာမ်ားသည္ ထိုနိုင္ငံ၏အယူ၀ါဒ၊ ရာသီဥတု နွင့္ ထိုေဒသ၌ ရရိွနိုင္ေသာ အေဆာက္အအံုပစၥည္းမ်ားေပၚတြင္ အမွီျပဳၾက၏ ။ ပံုစံဆိုေသာ္ ေက်ာက္ေပါမ်ားေသာ နိုင္ငံတြင္ ေက်ာက္မ်ား ဆစ္၍ တည္ေဆာက္ေသာ ဗိသုကာလက္ရာမ်ားကို ေတြ ့ရ၏ ။ ဂရ္ိနိုင္ငံ၌ ေက်ာက္မ်ားျဖင့္တည္ေဆာက္ထားေသာ ပါသီႏြန္ စသည့္ ဂရိ ဗိသုကာ လက္ရာမ်ားကို ယခုတိုင္ ေတြ ့ျမင္ နိုင္ေသးသည္ ။ သစ္၀ါးေပါမ်ားေသာ ျမန္မာနိုင္ငံ၊ ဂ်ပန္နိုင္ငံ စသည့္ နိုင္ငံမ်ားတြင္ သစ္၀ါးနွင့္ အမ်ားဆံုး တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကသည္ ။
အေဆာက္အအံု၏ စနစ္ပံုစံမ်ားမွာလည္း ရာသီဥတုအလိုက္ တည္ေဆာက္ၾက၏ ။ ေနအလြန္ ပူျပင္းေသာ နိုင္ငံမ်ားတြင္ ေနေရာင္ကာ တန္စက္ၿမိတ္မ်ားထုတ္၍ ေဆာက္ျခင္းျဖင့္ ေနပူရိွန္ကို အကြယ္အကာ ျပဳၾက၏ ။ မိုးအလြန္အားႀကီးေသာ ေဒသမ်ားတြင္ ေရဆင္းလြယ္ကူေသာ ေခါင္ဆင္းမ်ားကို ေစာက္ေစာက္ ေဆာက္လုပ္ၾက၏ ။ ရာသီဥတု ေအးေသာ တိုင္းျပည္မ်ားတြင္ ေခါင္ျပန္ ့့မ်ား နွင့္သာ တည္ေဆာက္ၾကေလသည္ ။
ဗိသုကာပညာကို ေလ့လာရာ၌ ကမာၻ ့သမုိင္းကိုပါ ယွဥ္တြဲေလ့လာသင့္သည္ ။ သမိုင္း ကို ေလ့လာျခင္းျဖင့္ ဗိသုကာမ်ား အေဆာက္အအံု ပံုစံထုတ္လုပ္ရာ၌ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳသည္ ။ လြန္ခဲ့ေသာ အနွစ္ ၁၀၀ ေက်ာ္ခန္ ့အထိ ျဖစ္ေသာ ဗိသုကာ လက္ရာမ်ားသည္ ေရွးေဟာင္းပံုစံမ်ားကို အေျခခံထား၍ ေဆာက္လုပ္ထားၾကသည္ ။ ေရွးဗိသုကာပညာကို ထိန္းသိမ္းသည့္ သေဘာပင္ျဖစ္သည္ ။ အေနာက္နိုင္ငံ ဗိသုကာ ပညာ ၏ အရင္းအျမစ္ကို လိုက္မူ ေျမထဲပင္လယ္ေဒသ ၊ တိုင္းဂရစ္နွင့္ ယူဖေရးတီးျမစ္ ၂ ႁမႊာေဒသ ၊ အီဂ်စ္နိုင္ငံ နိုင္းျမစ္၀ွမ္းေဒသတို ့တြင္ ေတြ ့ရ ေပမည္ ။ ဘီစီ ၄ ၀၀၀ ခန္ ့ကပင္ စတင္၍ ေျမထဲပင္လယ္ေဒသ၌ ေက်ာက္တံုးမ်ားျဖင့္ ေနအိမ္ ၊ ဘုရားေက်ာင္း ၊ ဂူသခ်ႌဳင္း စသည္တို ့ကို ေဆာက္လုပ္၍ ရုပ္လံုးမ်ား ခပ္ၾကမ္းၾကမ္း ထြင္းထု ျခယ္သထားသည္ကို ေတြ ့ရသည္ ။ ^[၁]

[ျပင္ဆင္ရန္​] ျမန္မာဗိသုကာပညာ

ျမန္မာနိုင္ငံ ဗိသုကာပညာသည္ အိႏိၵယနိုင္ငံ မဇၩိမေဒသမွ ဗုဒၶအယူ၀ါဒႏွင့္အတူ ျမန္မာနိုင္ငံသို ့ ေရာက္ရိွလာသည္ဟု ယူဆၾကသည္ ။ ဗိသုကာပညာသည္ ေရွးဦးစြာ ပ်ဴလူမ်ိဳးတို့၏ ေဒသျဖစ္ေသာ သေရေခတၱရာ၌ ၎ ၊ ေရွးမြန္လူမ်ိဳးတို ့၏ ေဒသျဖစ္ေသာ သု၀ဏၰဘုမၼိ သထံု၌၎ ထြန္းကားခဲ့သည္ ။သေရေခတၱရာေခတ္ တြင္ ထင္ရွားသည့္ လက္ရာမွာ ေပါေပါႀကီး ( ေဘာေဘာႀကီး ) ၊ ဘုရားႀကီး ၊ ဘုရားမာတို ့ ျဖစ္သည္ ။ ေပါေပါႀကီး ဘုရားသည္ အထက္ေအာက္ တေျပးတည္း ကဲ့သို ့ လံုးပတ္ ညီညာေသာ ေစတီ ျဖစ္၍ ဘုရားႀကီးနွင့္ ဘုရားမာတို ့သည္ အထက္ပိုင္းခၽြန္ေသာ ေစတီလံုးမ်ား ျဖစ္သည္ ။ ေခါင္းေလာင္းပံု ၊ သပိတ္ေမွာက္၊ ေဖာင္းရစ္ ၊ ၾကာေမွာက္ၾကာလွန္မ်ား မပါ၀င္ေခ် ။ပုဂံေခတ္ က်န္စစ္သားမင္းလက္ထက္တြင္ ျမန္မာတို ့၏ ဗိသုကာပညာသည္ အထြတ္အထိပ္သို ့ေရာက္ေနၿပီဟု ဆိုနိုင္သည္ ။ ပုဂံေခတ္ဂူဘုရားမ်ားတြင္ အျပင္နံရံမွ အတြင္းမ႑ိဳင္သို ့ မိုးေလွ်ာေပါင္းကူးျပဳလုပ္ျခင္း ၊ သစ္သားထုတ္ေလ်ာက္မပါဘဲ ခိုင္ခံ့စြာစီမံထားနိုင္ျခင္းသည္ ခ်ီးက်ဴးေလာက္ေသာ ျမန္မာ့ဗိသုကာပညာရပ္ပင္ျဖစ္သည္ ။ ^[၁] ပုဂံေခတ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဗိသုကာလက္ရာ သိသိသာသာ ထြန္းကားျခင္းမရိွဘဲ ၁၈၅၇ ေရာက္မွ အနုပညာမ်ား အားသစ္တက္လာသည္ ။ မႏ ၱေလးၿမိဳ ့ ဗိသုကာ အေဆာက္အအံုမ်ားသည္ ပုဂံေခတ္၏ အစဥ္အလာမ်ားကို လိုက္နာက်င့္သံုးထားေသာ္လည္း အေနာက္နိုင္ငံ ဗိသုကာ အေငြ ့အသက္မ်ား သိသိသာသာ သက္ေရာက္ထင္ဟပ္လ်က္ရိွသည္ ။